การนวดแบบราชสำนัก (Royal Thai Massage)

Image

เป็นการนวดแบบที่สืบต่อมาจากในวัง ใช้นวดสำหรับพระมหากษัตริย์ พระบรมวงศานุวงศ์ เจ้าขุนมูลนายทั้งหลาย การนวดเป็นการใช้นิ้วมือและฝ่ามือนวดเท่านั้น เน้นบุคคลิก ท่าทาง ความสุภาพ ของหมอนวดเป็นหลัก คำนึงความสวยงามในท่วงท่าการนวดการลงน้ำหนักมือในทิศทางของแรงอย่างถูกต้อง หน่วง เน้น นิ่ง มีความนุ่มนวล แต่มีพลังในการนวด สิ่งสำคัญที่ต้องคำนึงถึง มุมและองศาในการนวด ถ้าปฏิบัติไม่ถูกต้องก็จะทำให้เกิดอาการปวดเมื่อยได้

วัตถุประสงค์การนวด มี ๒ ประการ คือ

๑. หวังผลเฉพาะที่ เช่น การนวดตำแหน่งสัญญาณที่จ่ายเลือดและพลังประสาทที่เกี่ยวกับข้อศอกในกรณีที่ ปวดข้อศอก เพื่อหวังผลในการให้เลือดและพลังประสาทซ่อมแซมตัวเอง จะใช้ประมาณ ๙๕%

๒. หวังผลปฏิกิริยาสะท้อนกลับ เป็นการกระตุ้นปลายประสาท ทำให้เกิดปฏิกิริยาสะท้อนส่งผลให้ร่างกายปรับสมดุล โดยผ่านกระบวนการของระบบประสาท ระบบไหลเวียนโลหิต และระบบฮอร์โมนของร่างกาย เช่น การนวดฝ่ามือ ฝ่าเท้า การวินิจฉัยโรคโดยการตรวจตา

Image

ขั้นตอนการนวดสายราชสำนัก แบ่งเป็นดังนี้

๑. ค้นหาสาเหตุการเกิดโรค

๒. คัดกรองคนไข้

๓. การวางแผนในการรักษา

๔. การให้คำแนะนำที่ดีแก่ผู้ป่วย

๕. สูตรการรักษา

สูตรการรักษาทั่วไป ของหมอในสายราชสำนัก จะมี ๕ สูตร คือ

๑. สูตรจิ๋ว คือ การดึง ดัด ยืดเอ็นข้อต่อ หวังผลเฉพาะที่ ใช้เวลาประมาณ ๕-๑๐ นาที

๒. สูตรเล็ก คือ การนวดเอาเลือดไปหล่อเลี้ยงเฉพาะที่ เป็นการแสดงอนุภาพของจุดพลังในการนวดให้มีประสิทธิภาพในการนวดมากขึ้น ให้ผลประมาณ ๗๐-๘๐ %

๓. สูตรกลาง เป็นการตกแต่งเส้น เอาจุดรองมาเสริมในสูตรเล็ก จะเพิ่มประสิทธิภาพอีก (ประมาณ ๘๐-๙๐%) การรักษาจะต้องพิจารณาอาการผู้ป่วยและโรคเป็นสำคัญ บางโรครักษาเฉพาะข้างที่เป็นเท่านั้น บางโรคทำให้เกิดอาการทั้ง ๒ ข้าง จำเป็นต้องรักษาข้างที่เป็นประมาณ ๗๐-๘๐% และข้างที่มีอาการน้อยกว่าประมาณ ๒๐-๓๐%

๔. สูตรใหญ่ จะนวดจุดที่มีปัญหามาหาเรา เช่น เจ็บข้อศอก เจ็บเข่า เจ็บข้อเท้า จะแก้ทุกจุดเพราะบางที่ก็สำคัญเกี่ยวเนื่องกับโรค เช่น โรคลำบอง โรคลมมะตอย จะปวดไปหมดพร้อม ๆ กัน หลายข้อ พวกที่มีอาการปวดพร้อม ๆ กันหลายๆ ข้อให้นึกถึงระบบทางเลือด เป็นลักษณะของเลือดที่มีการตกตะกอน จะแก้ตามสาเหตุของโรคและตามจุดต่าง ๆ

๕. นวดเพื่อสุขภาพ แต่เน้นจุดที่เป็น คือ นวดทั้งตัว เพื่อเปิดทางเลือดทางลม

หลักการในการนวดรักษา มีหลักใหญ่ ๆ ดังนี้

๑. สาเหตุการเกิดโรค

๒. อาการหรืออาการแสดงโดยทั่วไป

๓. วิธีการตรวจ

๔. สูตรการรักษาโรคโดยจะเน้น สูตรกลางกับสูตรเล็กเป็นหลัก

๕. คำแนะนำหลังการนวด

ศีลของผู้นวด

๑. ไม่ดื่มสุรา หมายถึง ไม่ดื่มสุราทั้งก่อนและหลังการนวด รวมทั้งการรับประทานอาหารที่บ้านคนไข้

๒. ไม่เจ้าชู้ หมายถึง ไม่แสดงกิริยาท่าทางลวนลาม หรือใช้คำพูดแทะโลมกับคนไข้หญิง หรือไม่แสดงกิริยายั่วยวนคนไข้ชาย

๓. ไม่หลอกลวง หมายถึง ไม่เลี้ยงไข้เพื่อหวังประโยชน์ ลาภยศ สรรเสริญ

สถานที่อโคจร

หมายถึงสถานที่ที่ไม่ควรทำการนวด

๑. โรงพยาบาล

๒. โรงยาฝิ่น ปัจจุบันอาจเปลี่ยนแปลงเป็นไนท์คลับ ผับ ดิสโก้เทค

๓. โรงน้ำชา

๔. บอนการพนัน

๕. สถานที่สาธารณะต่าง ๆ เช่น ริมถนน ใต้โคนต้นไม้ เป็นต้น

ระเบียบราชสำนักก่อนการนวด ทุกครั้งควรปฏิบัติดังนี้

๑. นั่งคุกเข่าห่างจากปลายเท้าผู้ป่วยประมาณ ๔ ศอก เดินเข่าในท่าเคารพเข้าหาผู้ป่วย (ย่างสามขุม)

๒. นั่งพับเพียบห่างจากผู้ป่วย ๑ ศอก (๑ หัตถบาท) ในระดับเข่าของผู้ป่วย หันปลายเท้าไปทางปลายเท้าผู้ป่วย ทำการคารวะขออภัยผู้ถูกนวด และเป็นการระลึกถึงครูบาอาจารย์

๓. จับชีพจรข้อมือ (ลมเบื้องสูง) และชีพจรข้อเท้า (ลมเบื้องต้น) เป็นการประเมินสภาพการไหลเวียนของเลือดลมว่าปกติหรือไม่ ถ้าเลือดลมเดินไม่สะดวก การนวดอาจทำให้ผู้ป่วยหมดสติได้

๔. ขณะนวดต้องไม่ก้มหน้าหายใจรดผู้ถูกนวด หรือแหงนหน้า สอดส่ายตาจนเป็นการไม่เคารพและไม่สำรวม

ข้อมูลจากเว็ปแพทย์แผนไทย

ภาพจากอินเตอร์เน็ท

สนับสนุนและเผยแพร่โดย

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s